Ho là hiện tượng sinh lý rất phổ biến nhưng thực chất lại cảnh báo các bệnh lý liên quan đến hệ hô hấp. Mời bạn đọc cùng theo dõi phân tích của chuyên gia để hiểu rõ hơn cơ chế gây ho và cách điều trị dứt điểm tình trạng ho kéo dài dai dẳng.

Viêm họng liên cầu: nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm họng liên cầu tương đối nguy hiểm nếu người bệnh không được điều trị kịp thời. Bởi nguyên nhân dẫn đến bệnh là vi khuẩn Streptococcus pyogenes có khả năng tạo thành biến chứng ở nhiều cơ quan khác nhau. Để hiểu hơn về bệnh cũng như biết cách điều trị hiệu quả, mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây.

Viêm họng liên cầu là gì? Nguyên nhân dẫn đến bệnh

Viêm họng liên cầu là căn bệnh nhiễm trùng ở họng do vi khuẩn Streptococcus pyogenes hay còn gọi là khuẩn liên cầu nhóm A gây ra. Đây là loại vi khuẩn phổ biến với tỷ lệ nhiễm lên đến 40% các trường hợp viêm họng. Vi khuẩn này thường cư trú tại mũi họng và phát triển nhanh chóng, khi gây viêm họng các triệu chứng sẽ biểu hiện rõ rệt hơn so với viêm họng do virus.

Viêm họng liên cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất là lứa tuổi từ 5 – 15. Loại vi khuẩn này dễ dàng lây lan qua hệ hô hấp khi bạn tiếp xúc với chất dịch hắt hơi, sổ mũi của người mang mầm bệnh hoặc thông qua ăn uống chung. Chúng cũng phát triển mạnh nhất vào mùa thu và mùa xuân.

Khuẩn liên cầu gây bệnh viêm họng
Khuẩn liên cầu gây bệnh viêm họng

Triệu chứng viêm họng liên cầu

Khi bị viêm họng liên cầu, các triệu chứng sẽ xuất hiện một cách đột ngột và dữ dội, khiến người bệnh đau đớn, khó chịu. Các dấu hiệu nhận biết bệnh thường gặp bao gồm:

  • Có hạch nổi ở cổ họng 
  • Đau khi nuốt nước bọt hoặc ăn uống
  • Ho khan, ho có đờm
  • Sốt cao từ 38-29 độ C
  • Phát ban
  • Đau cơ và cứng cơ
  • Người mệt mỏi, đau đầu, chán ăn

Trong đó đặc điểm dễ nhận thấy nhất là cổ họng sưng đau, có hạch ở hầu họng, khó nuốt và sốt cao. Triệu chứng nổi hạch xảy ra là do vi khuẩn phát triển quá mạnh, cơ quan sản sinh tế bào bạch cầu ở họng hoạt động quá mức, không đủ sức để ngăn chặn độc tố nên nhiễm trùng ngược và sưng viêm.

Triệu chứng viêm họng do khuẩn liên cầu
Triệu chứng viêm họng do khuẩn liên cầu tán huyết

Bệnh có nguy hiểm không? Những biến chứng thường gặp

Streptococcus pyogenes là loại vi khuẩn gây ra nhiều bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, từ viêm họng, viêm amidan đến viêm phế quản… Khi người bệnh nhiễm khuẩn, Streptococcus pyogenes có thể cư trú trong họng sinh sôi và phát triển, gây nhiễm trùng tại họng. Sau đó theo đường máu di chuyển từ cơ quan này sang cơ quan khác tạo thành biến chứng:

  • Biến chứng tại chỗ: Tạo thành ổ áp xe tại họng, gây sưng mủ.
  • Biến chứng kế cận: Viêm mũi xoang, viêm tai giữa, viêm amidan, viêm thanh quản, viêm phế quản.
  • Biến chứng toàn thân: Nhiễm trùng huyết, sốt thấp khớp, viêm màng tim, phát ban, viêm cầu thận.

Để phòng tránh những biến chứng nguy hiểm xảy ra, người bệnh cần nhận biết được dấu hiệu cảnh báo bệnh từ sớm. Ngay từ khi mới khởi phát bệnh cần điều trị chuyên sâu, diệt sạch khuẩn liên cầu. Nếu người bệnh gặp phải các biến chứng toàn thân, ngay cả khi vi khuẩn được tiêu diệt thì các cơ quan này bị di chứng nặng nề về sau.

Chẩn đoán và điều trị viêm họng liên cầu hiệu quả

Viêm họng liên cầu cần được điều trị từ sớm để tránh gặp phải những biến chứng đáng tiếc.

Chẩn đoán viêm họng liên cầu như thế nào?

Sau khi chẩn đoán lâm sàng, các bác sĩ có thể cho bạn thực hiện các xét nghiệm cần thiết như:

  • Nuôi cấy dịch: Bác sĩ sẽ lấy một lượng chất đờm/dịch trong cổ họng hoặc amidan và nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Xét nghiệm này thường phải mất từ khoảng 2 ngày.
  • Xét nghiệm kháng nguyên: Xét nghiệm nhanh chóng trên các mẫu thử để phát hiện vi khuẩn. Nếu dương tính với xét nghiệm thì có nghĩa là bạn bị viêm họng do khuẩn liên cầu, âm tính thì không.

Điều trị viêm họng liên cầu theo Tây y

Trên thực tế, việc xét nghiệm ít khi xảy ra. Nếu bạn có các triệu chứng viêm họng, bác sĩ sẽ chỉ chẩn đoán lâm sàng và kê thuốc dựa trên kinh nghiệm. Kháng sinh được dùng thường là kháng sinh phổ rộng. 

Đơn thuốc bác sĩ kê để điều trị viêm họng thường có:

  • Thuốc kháng sinh: Penicillin, Amoxicillin là hai loại được sử dụng phổ biến nhất. Trong trường hợp bạn có cơ địa dị ứng với hai loại thuốc này, bác sĩ sẽ chuyển sang kê cephalosporin (cephalexin (KEFLEX), Erythromycin, Azithromycin (Zithromax).
  • Thuốc giảm ho: Các loại thuốc chứa Codein, Alimemazin, Toplexil, Dextromethorphan.
  • Thuốc long đờm: Acetylcystein, Carbocistein, Ambroxol.
  • Thuốc giảm đau giảm sốt: Ibuprofen (Advil, Motrin), Acetaminophen (Tylenol), Aspirin. 
Thuốc kháng sinh chữa viêm họng
Thuốc kháng sinh chữa viêm họng

Các loại thuốc này sẽ được phối hợp tùy theo triệu chứng xuất hiện. Người bệnh phải tuân theo phác đồ điều trị mà bác sĩ đưa ra. Ngay cả khi triệu chứng đã hết nhưng chưa hết liệu trình thì không được dừng dùng thuốc kháng sinh. Việc dùng thuốc kháng sinh sớm có thể khiến các vi khuẩn chưa được tiêu diệt còn sót lại sinh sôi, phát triển và tái phát bệnh theo mức nghiêm trọng hơn. Vi khuẩn lúc này cũng có khả năng kháng thuốc dẫn đến điều trị thất bại.

Một vài loại thuốc điều trị triệu chứng sẽ kèm theo các tác dụng phụ như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt… Việc sử dụng acetaminophen nhiều có thể gây ảnh hưởng đến gan. Riêng Aspirin chống chỉ định dùng cho trẻ em và người dưới 18 tuổi. Bất kỳ loại thuốc nào khi dùng để điều trị viêm họng liên cầu đều phải có sự kê đơn của bác sĩ chuyên khoa.

Điều trị viêm họng liên cầu theo đông y

Mặc dù theo quan điểm của y học cổ truyền, virus, vi khuẩn không phải là những khái niệm được đề cập đến, nhưng các bài thuốc của đông y đều có khả năng điều trị tốt các thể viêm họng. Trong đó viêm họng do khuẩn liên cầu cũng không ngoại lệ.

Thực tế, các vị thuốc y học cổ truyền đã được kiểm chứng dược tính trên lâm sàng và ứng dụng nhiều trong điều chế thuốc cho y học hiện đại. Chẳng hạn như kha tử là vị thuốc trừ ho có thể ức chế nhiều vi khuẩn gram âm và gram dương do sở hữu một lượng lớn tamin (chiếm 24-64%), tổng hợp các hoạt chất như  axit galic, egalic, luteolic, chebulic. 

Kha tử có thể ức chế khuẩn liên cầu, trực khuẩn mủ xanh, trực khuẩn bạch hầu, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhi, tụ cầu vàng… Nhiều nhà khoa học đã công nhận kha tử là một loại “kháng sinh tự nhiên” mạnh mẽ, thậm chí còn vượt trội hơn bởi nó có cả khả năng kháng virus.

Đông y sở hữu rất nhiều bài thuốc điều trị viêm họng hiệu quả, trong đó có bài Thanh hầu bổ phế thang đáp ứng tốt với viêm họng do khuẩn liên cầu tán huyết:

Bài thuốc chữa bệnh từ thảo dược tự nhiên có tính đặc trị cao
Bài thuốc chữa bệnh từ thảo dược tự nhiên có tính đặc trị cao
  • Thành phần: Kha tử, Sơn trà, Quất hồng bì, Bạch cương tàm, Phật thủ, Hạnh nhân, Bạch nghệ, Tân chỉ, Tiền hồ, Cát cánh, Tang diệp, Tang ký sinh…
  • Cơ chế điều trị: Viêm họng thuộc chứng Hầu tý, do chính khí hư, cảm nhiễm ngoại tà xâm nhập vào Phế (phong hàn, hàn tà hoặc dịch độc thời khí) gây nên. Do đó, bệnh được điều trị theo nguyên lý bổ chính khu tà, bồi bổ chính khí, điều dưỡng công năng tạng phủ. Các thảo dược được kết hợp theo công pháp thanh nhiệt giải độc, tiêu viêm trừ mủ, trừ ho giáng đờm. 
  • Phù hợp dùng: Người có sức đề kháng yếu (trẻ em, phụ nữ có thai, người già…), người bị tái phát bệnh do điều trị kháng sinh không hiệu quả…

Bài thuốc hiện lưu hành tại Trung tâm Thừa kế và Ứng dụng Đông y Việt Nam. Người bệnh có thể đến thăm khám, chẩn mạch và bốc thuốc điều trị.  

Phòng tránh bệnh viêm họng liên cầu như thế nào?

Để bệnh được điều trị nhanh chóng, bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh cần chú ý xây dựng một lối sống và chế độ dinh dưỡng lành mạnh:

  • Nghỉ ngơi đầy đủ để giúp hệ miễn dịch hoạt động khỏe mạnh, chống nhiễm trùng.
  • Uống thật nhiều nước để họng có độ ẩm, cơ thể thải độc tốt.
  • Súc miệng bằng nước ấm và nước muối hàng ngày, hỗ trợ diệt khuẩn hiệu quả.
  • Nên ăn những thực phẩm tốt cho hệ miễn dịch như rau xanh và trái cây, chú ý bổ sung chất đạm, chất béo lành mạnh, không tạo gánh nặng cho cơ thể (thịt nạc, thịt bò, cá hồi, cá ngừ, trứng, sữa…)
  • Kiêng ăn những thực phẩm kích thích đến cổ họng như đồ chua cay hoặc đồ sống, tái chín, chứa arginine (socola) giúp vi sinh phát triển.
  • Luôn vệ sinh thân thể, đặc biệt là tay sạch sẽ.
  • Khi ra đường hoặc ở nơi công cộng nên đeo khẩu trang để tránh khói bụi, vi khuẩn xâm nhập vào họng.

Viêm họng liên cầu tương đối nguy hiểm nhưng không khó để điều trị. Bệnh có thể dứt điểm hoàn toàn nếu người bệnh được điều trị từ sớm. Do đó, khi thấy các triệu chứng bất thường, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế để thăm khám và điều trị.

Chữa viêm họng bằng mẹo dân gian tại nhà
Chữa viêm họng tại nhà bằng mẹo dân gian hiện đang là xu hướng được nhiều người bệnh áp dụng. Bởi phương pháp này không quá phức tạp, dễ dàng thực hiện tại nhà với những nguyên liệu đơn giản. Tham khảo ngay các mẹo dân gian chữa viêm họng hiệu quả nhất!

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *