Bệnh viêm họng cấp tính – Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị triệt để

Viêm họng cấp tính là bệnh xảy ra quanh năm và có thể gặp ở mọi đối tượng. Do vậy, nhiều người thường chủ quan không điều trị hoặc điều trị sai cách dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp mọi thông tin về căn bệnh này và cách điều trị bệnh hiệu quả, triệt để nhất. 

Viêm họng cấp là gì? Nguyên nhân gây bệnh và các dấu hiệu thường gặp

Viêm họng cấp tính là tình trạng viêm niêm mạc họng xảy ra một cách đột ngột có thể do nhiễm trùng hoặc không do nhiễm trùng. Tuy nhiên, theo thống kê, phần lớn nguyên nhân gây viêm họng cấp là do nhiễm trùng, chủ yếu là nhiễm virus. Các nguyên nhân khác như thời tiết, nhiệt độ, độ ẩm, khói bụi… ít gặp hơn.

Viêm họng cấp là bệnh thường gặp quanh năm nhưng tỉ lệ mắc tăng cao mùa đông và đầu xuân. Bệnh thường diễn ra trong thời gian ngắn, có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi. 

Cách điều trị viêm họng cấp khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Do vậy, người bệnh cần được phân biệt rõ viêm họng cấp do virus hay do vi khuẩn để có phác đồ điều trị phù hợp.

Nguyên nhân gây bệnh viêm họng cấp

Triệu chứng viêm họng cấp thường khác nhau phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Viêm họng cấp do virus

Hầu hết các trường hợp viêm họng cấp ở cả trẻ em và người lớn đều do virus gây nên. Các chủng virus gây viêm họng thường gặp là: Virus cúm, enterovirus, adenovirus, Rhinovirus (virus gây bệnh cảm lạnh)… 

Phần lớn các nguyên nhân gây viêm họng là do virus
Phần lớn các nguyên nhân gây viêm họng là do virus

Các dấu hiệu viêm họng cấp điển hình bao gồm:

  • Sốt: Sốt từ nhẹ đến cao. Có trường hợp sốt rất nhẹ hoặc thậm chí không sốt
  • Chảy nước mũi, nghẹt mũi
  • Đỏ mắt, sưng mắt, chảy nhiều nước mắt
  • Ho khan tiếng, cảm thấy đau ở cuống họng, đau khi nuốt vào
  • Viêm họng cấp ở trẻ em có thể: buồn nôn, nôn ói, đặc biệt sau khi ăn, tiêu chảy, phát ban ngoài da.

Viêm họng cấp do vi khuẩn

Liên cầu beta tan huyết nhóm A là chủng vi khuẩn hay gặp nhất, chiếm 10 % ở người lớn và chiếm tới 30 % các trường hợp viêm họng cấp ở trẻ em. đặc biệt là vào mùa lạnh. Đây cũng là thủ phạm gây nên các biến chứng tự miễn nguy hiểm như thấp tim, viêm khớp cấp, viêm cầu thận cấp…

Những triệu chứng viêm họng cấp điển hình

Viêm họng cấp tính có thể gây ra một số triệu chứng khá rõ ràng ngay khi cơ thể bị vi khuẩn, virus gây bệnh tấn công. Người bệnh sẽ cảm nhận thấy ngay một số dấu hiệu như:

  • Đau họng, sốt (thường sốt trên 38 độ C)
  • Sưng đau hạch ở cổ, họng sưng, có thể xuất tiết mủ
  • Xuất hiện chấm đỏ xuất huyết trên vòm họng
  • Ở trẻ em: có thể phát ban trên da, đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu lỏng…

Lưu ý: Viêm họng cấp do liên cầu tan huyết nhóm A thường không gây sổ mũi, ho, đỏ mắt kèm theo. Đối tượng dễ nhiễm liên cầu A là trẻ em trong độ tuổi từ 5 – 15 tuổi, tuy nhiên trẻ nhỏ hơn cũng có thể bị do đề kháng kém.

Bệnh viêm họng cấp tính có thể đi kèm các tình trạng viêm mũi, viêm amidan… khiến người bệnh khó chịu và gây nhầm lẫn khi chẩn đoán và điều trị bệnh. Nếu viêm nhiễm do virus, các triệu chứng có thể tự biến mất sau khoảng 4 – 5 ngày khi được chăm sóc tốt. Trường hợp viêm nhiễm do các nguyên nhân còn lại, triệu chứng có thể trầm trọng và kéo dài hơn. Khi đó, người bệnh cần đi khám để có phương pháp điều trị thích hợp.

Viêm họng cấp có nguy hiểm không?

Có thể vì viêm họng cấp là tình trạng phổ biến quanh năm nên nhiều người có tâm lý chủ quan, cho rằng bệnh không nguy hiểm. Tuy nhiên, theo Thầy thuốc ưu tú, bác sĩ Lê Phương, Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thừa kế và Ứng dụng Đông y Việt Nam: “Viêm họng cấp không hề lành tính như mọi người thường nghĩ. Ngược lại, bệnh rất dễ bị bội nhiễm, gây ra những biến chứng nguy hiểm nguy hiểm, đặc biệt là ở những đối tượng có sức đề kháng kém như trẻ em, phụ nữ có thai, người già, người đang dùng thuốc giảm miễn dịch…”

Viêm họng nếu không được chữa trị đúng cách sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm
Viêm họng nếu không được chữa trị đúng cách sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm

Các biến chứng nguy hiểm của bệnh:

  • Biến chứng hô hấp: Nếu viêm họng cấp bị bội nhiễm, bệnh nhân có thể gặp các biến chứng như viêm tai, viêm mũi họng, viêm phế quản…
  • Gây bệnh thấp tim: Biến chứng viêm họng cấp ở trẻ em nguy hiểm nhất có thể kể đến bệnh thấp tim. Bệnh thường gặp ở những trẻ dưới 15 tuổi, bị viêm họng do liên cầu tan huyết nhóm A.
  • Biến chứng chứng khác: Viêm khớp cấp, viêm cầu thận, bệnh van tim…
  • Suy hô hấp: Viêm họng cấp ở trẻ em do bạch cầu có thể tạo ra các giả mạc trắng làm tắc nghẽn đường hô hấp khiến trẻ bị suy hô hấp.

Để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm, khi nhận thấy dấu hiệu bệnh kéo dài trên 1 tuần kèm theo các biểu hiện khác thường, người bệnh nên đi khám và chữa trị sớm.

Viêm họng cấp có lây không? 

Các tác nhân gây viêm họng cấp như virus, vi khuẩn có thể lây nhiễm từ người này sang người khác thông qua dịch tiết hô hấp. Khi người bệnh ho, hắt hơi sẽ bắn ra các giọt siêu nhỏ chứa tác nhân gây bệnh vào không khi. Những người xung quanh khi tiếp xúc phải các giọt bắn này có thể bị lây nhiễm virus, vi khuẩn và hình thành bệnh.

Người tiếp xúc có thể bị nhiễm bệnh theo các cách sau:

  • Hít phải các giọt này
  • Tiếp xúc với dịch tiết hô hấp của người bệnh rồi chạm lên mắt, mũi, miệng của mình.
  • Lây nhiễm qua đồ ăn, thức uống của người bệnh nếu dùng chung.

Cách điều trị viêm họng cấp như thế nào hiệu quả, an toàn?

Có nhiều cách điều trị, ngăn ngừa bệnh viêm họng cấp, đây cũng là tình trạng bệnh nhẹ hoàn toàn có thể chữa khỏi hoàn toàn nhanh chóng nếu như được can thiệp kịp thời và điều trị đúng cách. Tùy thuộc vào từng tình trạng, mức độ bệnh lý, bác sĩ sẽ chỉ định và đưa ra phương pháp điều trị nhằm mang lại hiệu quả tốt nhất. Một số cách chữa viêm họng cấp thường dùng có thể kể đến như:

Viêm họng cấp uống thuốc gì?

Thông thường viêm họng cấp có thể được chẩn đoán dựa vào các triệu chứng cơ năng, các dấu hiệu lâm sàng. Tuy nhiên, việc chẩn đoán phân biệt viêm họng cấp do vi khuẩn hay virus là vấn đề khó trên lâm sàng vì dựa vào kết quả đó để quyết định có điều trị bằng kháng sinh không.

"<yoastmark

Theo đó, các bác sĩ thường dựa vào một số tiêu chuẩn Centor để xem xét khả năng nhiễm khuẩn (thường là viêm họng do liên cầu):

  • Không có ho
  • Hạch cổ sưng to, đau
  • Sốt cao hơn 38 độ C
  • Amidan xuất tiết, sưng đau
  • Tuổi dưới 15

Theo đó:

  • Nếu có ít hơn hoặc bằng 1 dấu hiệu thì không cần điều trị bằng kháng sinh
  • Nếu có 2 – 3 dấu hiệu thì tiến hành thực hiện thêm các test tìm bằng chứng nhiễm khuẩn rồi mới đưa ra quyết định
  • Nếu có 4 – 5 dấu hiệu thì điều trị bằng kháng sinh theo kinh nghiệm

Thuốc Tây y chữa viêm họng cấp được chỉ định dựa theo nguyên nhân gây bệnh. Một số loại thuốc có thể dùng là:

  • Thuốc giảm đau hạ sốt: Paracetamol, Aspirin, Ibuprofen…
  • Thuốc kháng sinh: Amoxicillin, Erythromycin, cephalexin, … được chỉ định trong những trường hợp viêm do vi khuẩn. Phác đồ điều trị bệnh phụ thuộc vào chủng vi khuẩn mắc phải.
  • Thuốc sát khuẩn họng tại chỗ: Tyrothricin (viên ngậm), các viên ngậm thảo dược
Sử dụng thuốc Tây có tác dụng cải thiện các triệu chứng viêm họng
Sử dụng thuốc Tây có tác dụng cải thiện các triệu chứng viêm họng

Điều trị viêm họng cấp bằng thuốc Tây giúp làm giảm nhanh các triệu chứng viêm nhiễm, khiến người bệnh cảm thấy thoải mái hơn. Tuy nhiên, phương pháp này không giúp ngăn ngừa bệnh tái phát. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể bị nhờn thuốc hoặc gặp những tác dụng phụ nguy hiểm như độc gan, suy thận, đau xuất huyết dạ dày, dị ứng… Các loại thuốc cần được kê đơn như kháng sinh phải sử dụng theo đúng hướng dẫn của bác sĩ để phòng tránh biến chứng.

Cách chữa viêm họng bằng mẹo dân gian tại nhà

Phương pháp này được nhiều người áp dụng hiện nay vì các nguyên liệu dễ tìm, gần gũi với tự nhiên. Một số mẹo thường được áp dụng là:

  • Chữa viêm họng cấp bằng mật ong: Người bệnh có thể dùng mật ong nguyên chất hoặc pha với nước chanh ấm hoặc ngâm tỏi hoặc trộn nước cốt gừng tươi dùng mỗi ngày để chữa bệnh.
  • Chữa viêm họng cấp bằng gừng: Gừng cũng có tác dụng kháng viêm, diệt khuẩn và bổ phế. Để chữa viêm họng, người bệnh có thể dùng trà gừng hoặc kết hợp gừng với muối để súc miệng, hấp cách thủy gừng với chanh, gừng, nghệ tươi để làm siro chữa bệnh.
  • Chữa viêm họng bằng tỏi: Allicin trong tỏi được xem là chất kháng sinh tự nhiên có thể cải thiện các triệu chứng viêm họng cấp. Dân gian thường dùng tỏi ngâm hoặc hấp cách thủy với mật ong để chữa bệnh.
  • Chữa viêm họng cấp bằng lá tía tô: Dùng lá tía tô ăn sống, nấu cháo hoặc ép lấy nước uống có thể tiêu diệt tác nhân gây viêm họng rất hiệu quả.
Mật ong thường xuyên được sử dụng để cải thiện các triệu chứng viêm họng
Mật ong thường xuyên được sử dụng để cải thiện các triệu chứng viêm họng

Lưu ý: Các phương pháp dân gian chữa viêm họng cấp tại nhà kể trên chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh, giúp kháng khuẩn, giảm viêm, thông họng, giảm đau, không có tác dụng điều trị triệt để bệnh. Với những trường hợp viêm họng cấp không phải do virus hoặc đã có bội nhiễm, người bệnh không nên áp dụng các biện pháp này.

Chữa viêm họng cấp bằng Đông y

Theo quan điểm của Đông y, viêm họng cấp thuộc chứng hầu tý, sinh ra do hoạt động sinh hoạt không điều độ, cảm nhiễm ngoại tà như phong nhiệt, hàn tà hoặc dịch độc thời khí. Bệnh cũng có thể xảy ra do âm hư hỏa vượng lâu ngày kèm theo nói năng quá nhiều, do ăn quá cay nóng hoặc ăn nóng lạnh đột ngột, uống nhiều rượu cao độ mà gây ra.

Ngoài ra, Đông y còn chỉ ra rằng, viêm họng cấp liên quan chặt chẽ với nhiệt, khí. Nếu phế có nhiệt thì bệnh sẽ dễ dàng tái đi tái lại nhiều lần. Khi đó việc dùng kháng sinh chỉ có tác dụng cải thiện tình trạng cấp tính, không thể ngăn bệnh tái phát. 

Để chữa triệt để viêm họng cấp, Đông y cho rằng cần chú trọng khu tà. Ở giai đoạn đầu, tà khí lưu trú ở phế vệ nên cần dùng pháp sơ giải. Nếu tà khí đã đi vào lý, người bệnh cần sử dụng phép thanh nhiệt. Quá trình dùng thuốc cần kết hợp điều trị tại chỗ và điều trị toàn thân để tăng cường hiệu quả.

Theo Ths.BS Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên trưởng khoa khám bệnh Bệnh viện YHCT Trung ương: “Khi chữa viêm họng cấp bằng Đông y các thầy thuốc cần căn cứ vào nguyên nhân và tình trạng của mỗi người để đưa ra cách phối hợp thuốc phù hợp. Điều quan trọng là các vị thuốc sử dụng phải đảm bảo vừa điều trị viêm họng cấp tại chỗ, vừa bồi bổ tạng phủ, hạn chế nguy cơ bệnh tái phát. Hiện nay không có nhiều bài thuốc làm được điều này. Trong đó, tôi đánh giá cao bài thuốc Thanh hầu bổ phế thang của Trung tâm Thừa kế và Ứng dụng Đông y Việt Nam bởi hiệu quả chữa bệnh triệt để, không tác dụng phụ, an toàn cho mọi đối tượng.”

Thanh Hầu Bổ Phế Thang được đánh giá cao về hiệu quả chữa viêm họng
Thanh Hầu Bổ Phế Thang được đánh giá cao về hiệu quả chữa viêm họng

Thanh hầu bổ phế thang là kết quả nghiên cứu nhiều năm của Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ Lê Phương cùng các y bác sĩ tại Trung tâm Đông y Việt Nam, được nhiều chuyên gia đánh giá là “cứu tinh” cho bệnh nhân viêm họng cấp – mãn tính, viêm họng hạt. 

Bài thuốc được kết hợp từ nhiều loại thảo dược như bạch chỉ, tế tân, kỷ tử, thục địa, kiết cánh, liên kều, hoắc hương, xuyên khung, tang diệp….Đây đều là những vị thuốc đã được thử nghiệm trong thời gian dài nghiên cứu. Nhờ vậy, bài thuốc Thanh hầu bổ phế thang mang lại hiệu quả tối ưu nhất:

  • Điều trị triệu chứng: Nhờ tác dụng khu phong, tán hàn, giảm đau, chỉ khái, sát khuẩn, chống viêm…. bài thuốc giúp giảm nhanh các triệu chứng như đau họng, rát họng, ho khan, làm lành các tổn thương niêm mạc họng, chống phù nề, sưng đau.
  • Điều trị nguyên nhân: Thanh nhiệt, giải độc, thanh phế, bổ tỳ, bổ thận âm, dưỡng chính khí, cân bằng âm dương, nâng cao sức đề kháng từ bên trong, từ đó đẩy lùi bệnh tận gốc, ngăn ngừa khả năng tái phát.

Hiệu quả chữa viêm họng của Thanh hầu bổ phế thang:

Kết quả thực nghiệm về hiệu quả chữa viêm họng cấp của bài thuốc
Hiệu quả của bài thuốc Thanh hầu Bổ phế qua nghiên cứu thực nghiệm

Để đạt hiệu quả điều trị viêm họng tối ưu nhất, các bác sĩ của Trung tâm trong quá trình bốc thuốc sẽ điều chỉnh, gia giảm một số vị thuốc khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng của mỗi người. 

Ngoài hiệu quả chữa bệnh triệt để, dài lâu, Thanh hầu bổ phế thang còn được đánh cao bởi thành phần dược liệu sạch 100% thu hái tại vườn, đảm bảo tiêu chuẩn của WHO. Nhờ vậy, bài thuốc đặc biệt an toàn với những đối tượng bệnh nhân như trẻ em, người già, phụ nữ có thai và cho con bú….

Chữa viêm họng cấp bằng Đông y là giải pháp an toàn, không gây tác dụng phụ, được nhiều người bệnh ưa chuộng hiện nay. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi người bệnh lựa chọn đúng cơ sở khám chữa bệnh uy tín, chất lượng. Hiệu quả điều trị bệnh từ từ, do đó người bệnh cần kiên trì theo đúng liệu trình chữa bệnh. Trường hợp nóng vội tăng liều dùng hoặc dừng thuốc giữa chừng có thể khiến bệnh nặng hơn, dễ tái phát hơn.

Để việc điều trị đạt hiệu quả cao, ngoài việc dùng thuốc theo hướng dẫn bác sĩ Lê Phương cũng khuyến cáo người bệnh cần kết hợp:

  • Bù nước và điện giải cho bệnh nhân sốt cao
  • Nghỉ ngơi, giữ ấm cơ thể, nhất là vùng cổ, ngực, gan bàn chân 
  • Người bệnh nên tắm bằng nước ấm trong phòng kín gió. Tắm xong cần phải lau người thật khô rồi mặc quần áo sạch
  • Vệ sinh răng miệng sạch sẽ
  • Súc họng bằng nước muối nhạt hằng ngày vừa có tác dụng hỗ trợ điều trị, vừa phòng bệnh hiệu quả.

Viêm họng cấp nên ăn gì? Kiêng gì?

Thức ăn cho người bị viêm họng nên được chế biến ở dạng mềm, nhuyễn, dễ nuốt và cần tăng cường thêm rau, trái cây.

Người bệnh viêm họng nên sử dụng các thực phẩm mềm, lỏng dễ nuốt
Người bệnh viêm họng nên sử dụng các thực phẩm mềm, lỏng dễ nuốt

Một số loại thực phẩm người bệnh nên dùng:

  • Mật ong: có tác dụng làm dịu viêm và giảm đau họng hiệu quả. 
  • Thực phẩm mềm và dễ nuốt như chuối, táo, sữa chua, ngũ cốc nấu chín, súp và nước canh. Trong đó, súp gà và canh gà có thể làm giảm các triệu chứng cảm lạnh, cảm cúm và viêm họng.
  • Thực phẩm giàu dinh dưỡng như cà rốt, hành tây, cần tây, củ cải, khoai lang, tỏi…
  • Thực phẩm chứa nhiều vitamin C như rau xanh và trái cây
  • Thực phẩm giàu kẽm như hải sản, các loại hạt, đậu, nấm, củ cải trắng, rau chân vịt, nước cốt dừa…

Các thực phẩm nên tránh:

  • Các thực phẩm cứng, giòn hoặc gây kích thích cổ họng như bánh mì nướng, bánh quy giòn, ngũ cốc khô, các loại hạt, rau sống, thức ăn chiên nướng như gà rán, gà nướng, thức ăn cay như cà ri.
  • Tránh ăn vặt và uống nước ngọt vì có thể làm giảm khả năng miễn dịch
  • Thực phẩm quá nóng hoặc quá chua, quá cay có thể gây kích ứng cổ họng

Viêm họng cấp tính không hẳn là bệnh lành tính. Do vậy, việc chủ động phòng ngừa là luôn cần thiết. Khi phát hiện các dấu hiệu ban đầu, người bệnh cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp xử lý và chăm sóc phù hợp. Nếu bệnh có biểu hiện nặng, hãy đến ngay các cơ sở khám chữa bệnh uy tín để xác định nguyên nhân và điều trị bệnh sớm, triệt để, tránh để bệnh kéo dài, gây ra những biến chứng nguy hiểm. Ngay khi thấy xuất hiện những triệu chứng bất thường của bệnh hãy liên hệ ngay với bác sĩ để được tư vấn tốt nhất:

Ngày đăng: 24/02/2020 - Cập nhật lúc: 9:22 AM , 24/02/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *